Strona główna  /  Przewozy towarów  /  Odprawa celna uproszczona – na czym polega i jak ją przeprowadzić?

Dokumenty na biurku w magazynie

Odprawa celna uproszczona – na czym polega i jak ją przeprowadzić?

Przewozy towarów

Odprawa celna uproszczona to rozwiązanie wynikające z Unijnego Kodeksu Celnego, które pozwala złożyć zgłoszenie z ograniczoną liczbą danych lub bez przedstawiania towaru w urzędzie celnym. Wymaga pozwolenia organu celnego, gdy przedsiębiorca chce korzystać z niej regularnie. Nie należy mylić jej z rozliczeniem VAT w deklaracji na podstawie art. 33a ustawy o VAT – to odrębne rozwiązanie podatkowe.

Czym jest odprawa celna uproszczona?

W ścisłym znaczeniu chodzi o korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego uregulowanego w Unijnym Kodeksie Celnym, czyli rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013. Zgłoszenie może zawierać mniej danych niż zgłoszenie standardowe. Organ celny może je również przyjąć, mimo że przedsiębiorca nie ma jeszcze niektórych dokumentów dotyczących wartości celnej lub pochodzenia towaru.

Brakujące dane i dokumenty trzeba później uzupełnić w zgłoszeniu uzupełniającym, w terminie określonym w pozwoleniu. Uproszczenie nie zwalnia więc z obowiązku prawidłowego ustalenia należności celnych ani z przestrzegania zakazów i ograniczeń dotyczących towarów.

Pozwolenie jest potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy firma zamierza stosować zgłoszenie uproszczone regularnie. Wniosek składa się do właściwej Izby Administracji Skarbowej. Przedsiębiorca może działać we własnym imieniu i na własną rzecz albo jako przedstawiciel pośredni.

Kryterium Uproszczona procedura celna (UKC) Procedura uproszczona VAT (art. 33a)
Podstawa prawna Unijny Kodeks Celny i przepisy wykonawcze Ustawa o podatku od towarów i usług
Cel rozwiązania Uproszczenie formalności przy składaniu zgłoszenia celnego Rozliczenie VAT importowego w deklaracji podatkowej
Pozwolenie lub zgoda Przy regularnym korzystaniu wymagane jest pozwolenie organu celnego i ocena warunków Wymagane jest spełnienie warunków podatkowych oraz dopełnienie formalności wobec organu celno-skarbowego
Skutek finansowy Może przyspieszyć zwolnienie towaru i ograniczyć koszty obsługi celnej Może odroczyć fizyczną zapłatę VAT do rozliczenia w JPK_V7

Rozróżnienie ma znaczenie prawne i operacyjne. Firma może korzystać ze zgłoszenia uproszczonego, ale nie spełniać warunków art. 33a. Możliwa jest też sytuacja odwrotna. Samo rozliczanie VAT w deklaracji nie oznacza uzyskania pozwolenia na uproszczoną procedurę celną.

Jakie korzyści daje zgłoszenie uproszczone?

Rozwiązanie jest szczególnie przydatne firmom, które regularnie importują towary i mają przygotowane procedury kontroli danych celnych. Najważniejsze korzyści to:

  • Szybsze zwolnienie towaru po przyjęciu zgłoszenia.
  • Mniejsza liczba dokumentów wymaganych w chwili składania zgłoszenia uproszczonego.
  • Większa płynność organizacyjna przy powtarzalnych dostawach.
  • Możliwość ograniczenia kosztów związanych z przedstawianiem towaru w urzędzie celnym, jeżeli pozwolenie przewiduje taki sposób działania.
  • Łatwiejsze planowanie pracy działu importu i transportu.

Zakres korzyści zależy od treści konkretnego pozwolenia oraz sposobu organizacji odpraw w firmie. Zgłoszenie uproszczone nie gwarantuje automatycznego zwolnienia każdej przesyłki bez kontroli.

Jakie warunki musi spełnić przedsiębiorca?

Organ celny ocenia między innymi wiarygodność przedsiębiorcy, sposób prowadzenia ewidencji oraz przygotowanie organizacyjne do obsługi importu. Znaczenie ma historia przestrzegania przepisów. Co do zasady wnioskodawca nie powinien mieć w ciągu ostatnich 3 lat poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa celnego i przepisów podatkowych ani wyroku za przestępstwo gospodarcze.

Firma musi także wykazać, że potrafi kontrolować obrót towarowy i prawidłowo reagować na niezgodności. Dotyczy to zarówno ewidencji handlowej i transportowej, jak i procedur związanych z towarami objętymi zakazami lub ograniczeniami.

W praktyce podczas oceny sprawdzane są między innymi:

  • Procedury prowadzenia i przechowywania ewidencji handlowej, celnej oraz transportowej.
  • Sposób rozpoznawania błędów i informowania organu celnego o możliwym naruszeniu przepisów.
  • Znajomość regulacji celnych przez pracowników odpowiedzialnych za import i zgłoszenia.
  • Procedury dotyczące pozwoleń handlowych, zakazów i ograniczeń oraz rozróżniania towarów wrażliwych.
  • Możliwość zapewnienia kompletności danych w zgłoszeniu uzupełniającym.

Wnioskodawca, który nie ma statusu AEO, dołącza do wniosku kwestionariusz samooceny. Posiadacz statusu upoważnionego przedsiębiorcy AEOC ma ułatwioną ocenę, ponieważ kryteria zweryfikowane przy przyznawaniu tego statusu nie muszą być ponownie badane w tym samym zakresie. Nie oznacza to jednak automatycznego zwolnienia z pozostałych obowiązków wynikających z pozwolenia.

Ograniczenia mogą dotyczyć określonych towarów objętych zakazami lub ograniczeniami. Przed złożeniem wniosku trzeba sprawdzić aktualne wytyczne organów celnych i upewnić się, czy planowany asortyment może być obsługiwany w tej formie.

Jak uzyskać pozwolenie na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego?

Postępowanie składa się z kilku etapów. Najważniejszy termin trzeba uwzględnić jeszcze przed rozpoczęciem przygotowywania operacyjnego rozwiązania – wniosek należy złożyć co najmniej 120 dni przed okresem, w którym firma chce rozpocząć regularne korzystanie z uproszczenia.

  1. Przygotuj dokumentację – wniosek powinien obejmować informacje wymagane przez przepisy celne. Przedsiębiorca bez statusu AEO dołącza także kwestionariusz samooceny.
  2. Złóż wniosek do właściwej Izby Administracji Skarbowej – dokumenty można przekazać elektronicznie, listownie lub w urzędzie, zgodnie z aktualnymi zasadami obsługi sprawy.
  3. Poczekaj na ocenę formalną – organ sprawdza kompletność wniosku, właściwość miejscową oraz spełnienie warunków przyjęcia. Jeżeli wystąpią braki, przedsiębiorca ma co do zasady 30 dni na ich uzupełnienie od otrzymania wezwania.
  4. Przygotuj firmę do audytu – po formalnym przyjęciu wniosku organ analizuje sposób prowadzenia ewidencji, procedury wewnętrzne i przestrzeganie przepisów. Czynności mogą odbyć się w siedzibie firmy oraz w innych miejscach związanych z działalnością.
  5. Usuń wskazane uchybienia – jeżeli audyt wykaże nieprawidłowości, organ może wskazać zalecenia i termin ich realizacji.
  6. Odbierz raport i decyzję – raport określa, czy przedsiębiorca spełnia poszczególne kryteria. Po pozytywnej ocenie organ wydaje pozwolenie zawierające także zasady korzystania ze zgłoszenia uproszczonego.

W sprawach dotyczących terminu wydania decyzji trzeba odróżnić termin na złożenie wniosku od czasu trwania postępowania. Zgodnie z informacją administracji skarbowej pozwolenie powinno zostać wydane w ciągu 120 dni od przyjęcia kompletnego wniosku. Jeżeli potrzebne są dodatkowe informacje, termin może zostać odpowiednio przedłużony. Organ powinien poinformować przedsiębiorcę o przyczynach i nowym terminie.

Negatywny wynik audytu może oznaczać brak pozwolenia, a po jego wydaniu także zawieszenie, zmianę lub cofnięcie uprawnienia. Dlatego samo złożenie dokumentów nie wystarczy. Firma powinna wcześniej sprawdzić, czy dane w ewidencjach są spójne, pracownicy znają zakres obowiązków, a procedury obejmują także towary podlegające ograniczeniom.

Czy pozwolenie obowiązuje bezterminowo?

Pozwolenie na korzystanie ze zgłoszenia uproszczonego jest wydawane bezterminowo, ale nie oznacza to, że pozostaje poza kontrolą organu. Przedsiębiorca musi informować organ wydający o zmianach, które mogą wpłynąć na zakres, treść lub utrzymanie pozwolenia. Dotyczy to między innymi zmian organizacyjnych, sposobu prowadzenia ewidencji i profilu działalności.

Izba Administracji Skarbowej monitoruje dalsze spełnianie warunków. Jeżeli firma prowadzi działalność krócej niż trzy lata, w pierwszym roku po wydaniu pozwolenia monitoring może być szczególnie ścisły. Rzetelne ewidencje i terminowe zgłoszenia uzupełniające są więc warunkiem dalszego korzystania z uproszczenia.

Dla przedsiębiorcy regularnie importującego towary zgłoszenie uproszczone może skrócić obsługę odpraw, ale wymaga przygotowania organizacyjnego i gotowości do audytu. Art. 33a ustawy o VAT należy analizować osobno, ponieważ dotyczy rozliczenia podatku, a nie formalnego uproszczenia zgłoszenia celnego.

Redakcja xpresslane.pl

Xpresslane to poradnik o transporcie i logistyce. Wyjaśniamy, jak działa spedycja, jak zorganizować przewóz towarów i jakie przepisy obowiązują w transporcie drogowym. Podpowiadamy, jak zdobyć pracę w logistyce i kiedy warto skorzystać z doradztwa logistycznego. Doradzamy też, jak sprawnie zaplanować przeprowadzkę, prywatną i firmową.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?