W transporcie ponadgabarytowym pilot jest wymagany po przekroczeniu choćby jednego z określonych parametrów pojazdu lub zespołu pojazdów wraz z ładunkiem. Jeden pojazd pilotujący wystarcza przy mniejszych przekroczeniach, a dwa są potrzebne przy większych gabarytach.
Kiedy wymagany jest pilot transportu ponadgabarytowego?
Pojazd nienormatywny musi być pilotowany przez jeden samochód, gdy przekracza co najmniej jeden z poniższych progów. Przy jeszcze większych wymiarach lub masie przepisy wymagają dwóch pojazdów pilotujących – zwykle jadącego przed transportem i drugiego za nim.
| Parametr | Jeden pilot | Dwa pojazdy pilotujące |
|---|---|---|
| Długość | powyżej 23 m | powyżej 30 m |
| Szerokość | powyżej 3,20 m | powyżej 3,60 m |
| Wysokość | powyżej 4,50 m | powyżej 4,70 m |
| Rzeczywista masa całkowita | powyżej 60 t | powyżej 80 t |
Wystarczy przekroczenie jednego parametru, aby powstał obowiązek pilotażu. Nie trzeba więc przekroczyć jednocześnie długości, szerokości, wysokości i masy. Przykładowo zestaw o szerokości 3,25 m i pozostałych parametrach mieszczących się w niższych limitach również wymaga jednego pojazdu pilotującego.
Przy kwalifikacji bierze się pod uwagę parametry całego pojazdu lub zespołu pojazdów wraz z ładunkiem. Sam fakt, że ładunek jest ciężki albo trudny do manewrowania, nie zastępuje analizy wymiarów wskazanych w przepisach. Znaczenie mają także warunki określone w zezwoleniu i przebieg trasy.
Jakie wymagania musi spełniać pojazd pilotujący?
Pojazd wykonujący pilotaż nie jest zwykłym samochodem wyposażonym tylko w lampę ostrzegawczą. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury określa jego podstawowe parametry i wyposażenie. Samochód pilotujący powinien spełniać między innymi następujące wymagania:
- Dopuszczalna masa całkowita do 3,5 t oraz nadwozie należące do rodzajów wskazanych w przepisach.
- Wysokość nie mniejsza niż 1,7 m, co poprawia widoczność pojazdu na drodze.
- Tablica lub tablica świetlna z napisem „PILOT”, umieszczona w miejscu widocznym dla innych uczestników ruchu.
- Żółte światła błyskowe, widoczne z odpowiedniej odległości i z każdej strony pojazdu.
- Środki łączności radiowej z kierowcą pilotowanego zestawu.
- Urządzenie nagłaśniające i wymagane elementy poprawiające widoczność pojazdu.
W przypadku dwóch pilotów jeden samochód znajduje się z przodu, a drugi z tyłu zestawu. Przy kolumnie pojazdów ustawienie pilotów również powinno zabezpieczać oba końce przejazdu.
Kiedy potrzebna jest eskorta Policji?
Eskorta Policji jest odrębną formą zabezpieczenia. Policjant nie jest prywatnym pilotem, lecz funkcjonariuszem uprawnionym do organizowania i nadzorowania ruchu w sytuacjach szczególnego zagrożenia lub znacznego utrudnienia przejazdu.
Policyjne pilotowanie może być wymagane, gdy wystąpi co najmniej jeden z poniższych warunków:
- Szerokość jezdni pozostawionej dla ruchu w przeciwnym kierunku lub dla tego samego kierunku na jezdni jednokierunkowej jest mniejsza niż 2,5 m.
- Długość pojazdu lub zespołu pojazdów przekracza 40 m.
- Łączna długość pilotowanych pojazdów przekracza 120 m.
- Przejazd wymaga czasowej jazdy pod prąd albo szczególnego kierowania ruchem.
Przy bardzo krótkim odcinku, na którym szerokość pozostawiona dla ruchu jest mniejsza niż 2,5 m, udział Policji może nie być konieczny, jeżeli widoczność i warunki drogowe zapewniają bezpieczny przejazd. Ocena zależy od konkretnej sytuacji oraz organizacji trasy.
Potrzebę policyjnego pilotażu zgłasza się właściwej jednostce Policji co najmniej 7 dni przed planowanym przejazdem. Zawiadomienie obejmuje między innymi dane organizatora, wymiary i masę pojazdu, rodzaj ładunku, trasę, harmonogram oraz kopię zezwolenia. Szczegółowy sposób zabezpieczenia ustala się z właściwą jednostką Policji.
Jakie uprawnienia ma pilot transportu?
Pilot transportu ponadgabarytowego musi posiadać wymagane kwalifikacje potwierdzone szkoleniem i egzaminem w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego. Po uzyskaniu uprawnień może w niezbędnym zakresie wydawać polecenia lub sygnały uczestnikom ruchu, na przykład podczas przejazdu przez skrzyżowanie, zwężenie albo miejsce wymagające czasowego zatrzymania innych pojazdów.
Do jego zadań należy nadzorowanie przejazdu, utrzymywanie łączności z kierowcą zestawu, ostrzeganie innych uczestników ruchu i reagowanie na zagrożenia. Pilot nie przejmuje odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu nienormatywnego, ale odpowiada za prawidłowe wykonywanie czynności związanych z zabezpieczeniem przejazdu.
Pilot to nie tylko samochód z oznakowaniem. To osoba z uprawnieniami, która organizuje zabezpieczenie przejazdu i może kierować ruchem w zakresie przewidzianym przepisami.
Co sprawdzić przed rozpoczęciem przejazdu?
Przed wyjazdem należy porównać rzeczywiste wymiary i masę całego zestawu z progami pilotażu. Trzeba też sprawdzić warunki zapisane w zezwoleniu oraz ograniczenia na planowanej trasie. Przekroczenie kolejnego progu może zmienić wymaganą liczbę pilotów, a charakter trasy może uzasadniać dodatkowe zabezpieczenie przez Policję.
W skrócie: przekroczenie 23 m długości, 3,20 m szerokości, 4,50 m wysokości lub 60 t oznacza jeden pojazd pilotujący. Przekroczenie 30 m, 3,60 m, 4,70 m lub 80 t oznacza dwa pojazdy pilotujące. Są to odrębne wymogi od ewentualnej eskorty Policji, która zależy przede wszystkim od zagrożenia i warunków ruchu na trasie.
