Jak uzyskać licencję na przewóz rzeczy?

Aby legalnie wykonywać zarobkowy międzynarodowy przewóz rzeczy, potrzebujesz dwóch uprawnień: zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej. Wnioski składa się do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Trzeba wykazać między innymi dobrą reputację, dysponowanie bazą eksploatacyjną, kompetencje osoby zarządzającej transportem oraz odpowiednią zdolność finansową.

Licencja wspólnotowa a zezwolenie na zawód

Licencja wspólnotowa jest decyzją administracyjną wydawaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Uprawnia do wykonywania zarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy. Do każdego zgłoszonego pojazdu trzeba uzyskać także wypis z licencji i przechowywać go w pojeździe.

Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest odrębnym dokumentem. Stanowi warunek uzyskania licencji wspólnotowej, ale samo w sobie nie zastępuje licencji międzynarodowej. Możesz wystąpić o oba dokumenty jednocześnie w GITD albo najpierw uzyskać zezwolenie od starosty lub prezydenta miasta właściwego dla siedziby albo miejsca prowadzenia działalności.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Przedsiębiorca powinien spełniać wymogi dotyczące reputacji, organizacji działalności, kompetencji zawodowych i finansów. W praktyce trzeba przygotować:

• Dobrą reputację – przedsiębiorca, członkowie zarządu oraz osoba zarządzająca transportem nie mogą być skazani za wskazane w przepisach przestępstwa ani objęci zakazem wykonywania działalności transportowej.
• Bazę eksploatacyjną – rzeczywiste miejsce pozostające w dyspozycji przedsiębiorcy, związane z prowadzeniem transportu. Może obejmować miejsce postojowe, załadunku, rozładunku, łączenia ładunków, konserwacji lub naprawy pojazdów.
• Osobę zarządzającą transportem z certyfikatem kompetencji zawodowych – CKZ potwierdza kwalifikacje potrzebne do organizowania i nadzorowania działalności transportowej. Nie jest tym samym co kwalifikacja kierowcy ani kod 95.
• Co najmniej jeden pojazd o DMC przekraczającej 2,5 t. Pojazd nie musi być własnością firmy, może być na przykład leasingowany, wynajmowany lub użyczony, ale przedsiębiorca musi mieć prawo do jego dysponowania.

Licencjonowaniu mogą podlegać pojazdy zarejestrowane w Polsce oraz pojazdy zarejestrowane lub dopuszczone do ruchu w innym państwie UE albo EFTA należącym do EOG. Pojazd z zagranicznym numerem rejestracyjnym można zgłosić maksymalnie na trzy kolejne miesiące w danym roku kalendarzowym. W takim przypadku potrzebna jest umowa najmu pojazdu lub jej poświadczony wyciąg w języku polskim.

Jaka zdolność finansowa jest wymagana?

Przedsiębiorca musi wykazać kapitał i rezerwy wystarczające do prowadzenia działalności w odniesieniu do całego zgłaszanego taboru. Wymagana kwota zależy od DMC pojazdów:

Przy pojazdach o DMC od 2,5 t do 3,5 t przedsiębiorca wykazuje zdolność finansową co roku. Kwoty w złotych ustala się według kursu euro określanego na podstawie kursu z pierwszego dnia roboczego października, obowiązującego od 1 stycznia następnego roku. Nie należy samodzielnie przyjmować starego przelicznika, ponieważ kurs może się zmieniać.

Zdolność finansową można potwierdzić między innymi:

• rocznym sprawozdaniem finansowym, w oryginale albo jako kopią poświadczoną za zgodność z oryginałem,
• gwarancją bankową złożoną w oryginale,
• ubezpieczeniem wraz z ogólnymi warunkami ubezpieczenia,
• wyjaśnieniem dotyczącym oceny zdolności kredytowej, gdy przedsiębiorca nie ma jeszcze poświadczonego sprawozdania finansowego za rok rejestracji.

Jeżeli masz zezwolenie wydane przez organ inny niż GITD, zwykle składasz zaświadczenie tego organu o liczbie pojazdów, dla których udokumentowano zdolność finansową. Przedsiębiorca bez wcześniejszego zezwolenia przedstawia dokumenty potwierdzające sytuację finansową na całość taboru.

Jak przebiega procedura w GITD?

1. Ustal właściwą ścieżkę. Jeśli nie masz zezwolenia na wykonywanie zawodu, złóż wniosek o zezwolenie i licencję wspólnotową. Jeśli masz już zezwolenie wydane przez GITD, a ubiegasz się o przedłużenie licencji, również może być potrzebny wniosek obejmujący oba uprawnienia. Gdy zezwolenie wydał inny organ, do GITD składasz tylko wniosek o licencję.
2. Przygotuj formularz LR1 i załączniki. We wniosku wskaż okres ważności licencji, liczbę pojazdów oraz liczbę wypisów. Dane powinny odpowiadać faktycznie planowanej flocie i posiadanej zdolności finansowej.
3. Złóż dokumenty. Możesz zrobić to elektronicznie przez usługę GITD, korzystając z Profilu Zaufanego lub podpisu kwalifikowanego, albo złożyć dokumenty papierowo osobiście, pocztą lub przesyłką kurierską.
4. Opłać uprawnienia. Do wniosku dołącz potwierdzenie zrealizowanej płatności. Samo zlecenie przelewu nie musi być uznane za dowód uiszczenia opłaty.
5. Uzupełnij ewentualne braki. GITD sprawdzi wniosek i załączniki. Jeżeli dokumentacja będzie niekompletna, urząd wezwie do jej uzupełnienia, wyznaczając co najmniej 7 dni od doręczenia wezwania.
6. Odbierz dokumenty. Po pozytywnej weryfikacji otrzymasz licencję wspólnotową, wypis lub wypisy dla pojazdów, a jeśli wnioskowałeś o oba uprawnienia, także zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Dokumenty można odebrać osobiście albo otrzymać pocztą lub przesyłką kurierską.

Sprawa jest co do zasady rozpatrywana w terminie miesiąca. Czas ten może się wydłużyć, jeśli urząd będzie musiał wyjaśnić okoliczności albo wezwać do uzupełnienia dokumentów.

Jakie dokumenty przygotować?

Przed wysłaniem wniosku sprawdź, czy masz komplet dokumentów właściwy dla swojej sytuacji:

• Wniosek LR1 o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencję wspólnotową albo wniosek wyłącznie o licencję, jeśli zezwolenie już posiadasz.
• Oświadczenia ON, OB i OC dotyczące odpowiednio niekaralności, bazy eksploatacyjnej oraz osoby zarządzającej transportem.
• Certyfikat Kompetencji Zawodowych osoby zarządzającej transportem.
• Informacje z Krajowego Rejestru Karnego dotyczące przedsiębiorcy lub członków zarządu oraz osoby zarządzającej transportem.
• Wykaz pojazdów WPC dla pojazdów o DMC powyżej 3,5 t albo WPCM dla pojazdów powyżej 2,5 t do 3,5 t.
• Dokumenty potwierdzające zdolność finansową albo zaświadczenie właściwego organu o liczbie pojazdów objętych już wykazanym zabezpieczeniem.
• Dowody opłat za zezwolenie, licencję i wypisy.
• Pełnomocnictwo i dowód opłaty skarbowej 17 zł, jeżeli sprawę prowadzi pełnomocnik. Opłata nie dotyczy pełnomocnictwa udzielonego między innymi małżonkowi, rodzicom, dzieciom, dziadkom, wnukom lub rodzeństwu.

Przy składaniu elektronicznym oryginał dokumentu musi pozostać oryginalnym dokumentem elektronicznym, opatrzonym wymaganym podpisem. Skan papieru ani skan elektronicznego pliku z podpisem nie zastępuje oryginału. Dla elektronicznej informacji z KRK mogą być wymagane wszystkie pliki składające się na dokument, w tym pliki z podpisem elektronicznym. UPP, czyli Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, potwierdza skuteczne przekazanie dokumentów do GITD.

Ile kosztuje licencja na przewóz rzeczy?

Wybór licencji na dłuższy okres zwiększa opłatę początkową, ale może ograniczyć konieczność ponownego przechodzenia procedury po kilku latach. Do kosztów trzeba doliczyć wypisy dla wszystkich zgłaszanych pojazdów oraz ewentualną opłatę skarbową za pełnomocnictwo. Numer rachunku i aktualne dane do przelewu sprawdź na stronie GITD, a w tytule przelewu podaj NIP przedsiębiorcy.

Na co uważać po uzyskaniu uprawnień?

Najczęstszy błąd formalny polega na przesłaniu skanu tam, gdzie urząd wymaga oryginału. Taki brak może spowodować wezwanie do uzupełnienia i opóźnić wydanie dokumentów. Podobny problem powstaje przy błędnym wykazaniu zdolności finansowej albo dołączeniu niewłaściwego formularza dla danego DMC pojazdu.

Każdy pojazd wykonujący przewóz powinien mieć własny wypis z licencji. Przedsiębiorca musi też zgłaszać zmiany danych organowi, który wydał uprawnienia, co do zasady w terminie 28 dni od ich powstania. Przed rozpoczęciem przewozu sprawdź więc nie tylko samą licencję, ale również liczbę wypisów, dane przedsiębiorcy, bazę, osobę zarządzającą i dokumenty finansowe.

W skrócie: nowy przewoźnik występuje o zezwolenie na wykonywanie zawodu i licencję wspólnotową, natomiast przedsiębiorca, który ma już wymagane zezwolenie, składa do GITD wniosek o samą licencję.

Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują analizy konkretnej sytuacji przedsiębiorcy ani porady prawnej. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne formularze, opłaty i komunikaty GITD.