Tak, 34 europalety EPAL o wymiarach 120 × 80 cm mieszczą się na standardowej naczepie o długości 13,6 m, ale jest to układ graniczny. Palety trzeba ustawić poprzecznie, w dwóch rzędach po 17 sztuk. Każdy wystający poza obrys palety towar, niestandardowy wymiar nośnika albo nierówny załadunek może sprawić, że 34 sztuki nie zmieszczą się lub nie będą bezpieczne w transporcie.
Jak wygląda układ 33 i 34 palet?
Standardowa europaleta EPAL ma wymiary 120 × 80 cm. Przy typowej szerokości wewnętrznej naczepy można ułożyć ją na dwa sposoby. Układ wzdłużny daje 3 palety obok siebie i 11 rzędów w głąb naczepy. Łącznie otrzymujemy 33 sztuki.
Żeby załadować 34 palety, trzeba obrócić je tak, aby dłuższy bok był ustawiony w poprzek naczepy. Wtedy powstają 2 rzędy po 17 palet. Taki wariant wykorzystuje podłogę niemal bez luzu, dlatego wymaga dokładnych wymiarów palet i równego ustawienia każdej sztuki.
| Liczba palet | Układ | Orientacja palety | Zajętość naczepy |
|---|---|---|---|
| 33 | 3 palety w poprzek × 11 rzędów | Wzdłużna względem osi naczepy | Około 13,2 m długości użytkowej |
| 34 | 2 palety w poprzek × 17 rzędów | Poprzeczna względem osi naczepy | Około 13,6 m, praktycznie bez zapasu |
W tym zestawieniu LDM, czyli metr ładowny, oznacza długość naczepy zajętą przez ładunek. Przy 34 paletach wykorzystanie podłogi jest maksymalne, więc nie należy traktować tego wyniku jako uniwersalnej pojemności każdej naczepy. Liczy się rzeczywista szerokość przestrzeni ładunkowej, stan palet i kształt towaru.
Jak ułożyć 34 palety, aby nie przeciążyć osi?
Samo zmieszczenie palet nie oznacza jeszcze prawidłowego załadunku. Przy tej liczbie sztuk najważniejszy jest rozkład masy względem osi ciągnika i naczepy. Ciężar powinien być rozłożony możliwie równomiernie po długości oraz po obu stronach pojazdu. Najcięższe palety należy ustawić nisko i w pobliżu środkowej części zestawu, zgodnie z planem obciążenia naczepy.
- Sprawdź wymiary każdej palety oraz całego towaru. Zmierz miejsca, w których ładunek może wystawać poza krawędzie nośnika.
- Przygotuj schemat dwóch rzędów po 17 palet i przypisz do poszczególnych pozycji masy ładunków.
- Załaduj palety zgodnie z planem, utrzymując równowagę między lewą i prawą stroną naczepy.
- Umieść cięższe jednostki bliżej środka, a lżejsze przy końcowych odcinkach, jeśli pozwala na to kolejność rozładunku.
- Po zakończeniu załadunku sprawdź naciski na osie i masę całkowitą zestawu przed wyjazdem.
Nie ma jednej wartości nacisku, która będzie właściwa dla każdej trasy. Limity zależą od przepisów, konfiguracji pojazdu i drogi, dlatego należy sprawdzić dane dla konkretnego zestawu. W materiałach dotyczących transportu drogowego często pojawia się wartość 11,5 t dla osi, ale nie zastępuje ona kontroli rzeczywistych nacisków i wymagań obowiązujących na danej trasie.
Jeżeli 34 palety nie chcą wejść, najpierw sprawdź ładunek, a nie naczepę. Wystający karton, folia, narożnik opakowania lub paleta o większym wymiarze może zabrać luz potrzebny do ustawienia drugiego rzędu.
Co zrobić, gdy towar wystaje poza obrys palety?
Wystający towar jest najczęstszą przyczyną, dla której teoretyczny układ 34 palet nie działa w praktyce. Dwie palety mogą mieć prawidłowy wymiar 120 × 80 cm, ale ich ładunek zajmuje więcej miejsca. W układzie poprzecznym nawet niewielkie wystawanie może zablokować sąsiednią paletę albo uniemożliwić domknięcie całego rzędu.
Jeżeli po ustawieniu pierwszych palet pojawia się problem z szerokością lub długością, nie należy wciskać jednostek na siłę. Trzeba zmienić plan, ograniczyć liczbę palet albo przeznaczyć większą naczepę. W takiej sytuacji przyczyną jest wymiar ładunku, a nie standardowa pojemność naczepy.
Palety przemysłowe 120 × 100 cm również nie zastępują europalet w tym schemacie. Są szersze, dlatego nie można zakładać, że układ dwóch rzędów po 17 sztuk będzie dla nich możliwy.
Jak zabezpieczyć pełny załadunek?
Przy 34 paletach przestrzeń między jednostkami jest bardzo ograniczona. Zmniejsza to możliwość przemieszczania się palet, ale utrudnia założenie pasów i dostęp do punktów mocowania. Zabezpieczenie należy zaplanować przed rozpoczęciem załadunku, a nie dopiero po ustawieniu ostatniej palety.
Do stabilizacji ładunku mogą służyć:
- Pasy transportowe – dobierane do masy i rodzaju ładunku, z kontrolą oznaczeń LC oraz STF.
- Maty antypoślizgowe – zwiększają tarcie między paletą, towarem i podłogą naczepy.
- Belki blokujące – ograniczają przesuwanie rzędów, gdy naczepa ma odpowiednie prowadnice lub punkty mocowania.
- Siatki, przekładki i osłony krawędzi – pomagają zabezpieczyć nieregularny towar i chronią opakowania przed uszkodzeniem przez pasy.
Rodzaj oraz liczba zabezpieczeń muszą wynikać z masy, wysokości i podatności ładunku na przesunięcie. Pasy nie mogą zastępować prawidłowego rozmieszczenia palet. Po naciągnięciu sprawdź, czy ładunek nie przechylił się i czy elementy mocujące nie zostały ułożone na ostrych krawędziach.
Lista kontrolna przed ruszeniem
Przed zamknięciem naczepy sprawdź następujące punkty:
- Wszystkie palety mają wymiar pozwalający na układ dwóch rzędów po 17 sztuk.
- Żaden towar nie wystaje poza obrys palety w sposób blokujący sąsiednią jednostkę.
- Masa jest rozłożona równomiernie, a ciężkie palety nie skupiają się przy jednym końcu naczepy.
- Naciski na osie i masa całkowita mieszczą się w limitach dla pojazdu oraz planowanej trasy.
- Pasy, maty i belki są prawidłowo założone, napięte i nieuszkodzone.
- Kierowca ma komplet dokumentów dotyczących ładunku i przewozu.
Najkrótsza odpowiedź brzmi więc: 34 palety EPAL układa się poprzecznie, w dwóch rzędach po 17 sztuk. To rozwiązanie działa tylko przy równych paletach, ładunku mieszczącym się w ich obrysie oraz poprawnym rozkładzie masy. Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, bezpieczniejszy będzie układ 33 palet albo zmiana planu załadunku.
