Licencja na przewóz osób samochodem osobowym – jak ją uzyskać?

Licencja na przewóz osób samochodem osobowym jest obowiązkowa, gdy zarobkowo przewozisz pasażerów w Polsce pojazdem mieszczącym do 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozu taksówką. Wniosek składa się do starosty właściwego dla siedziby firmy albo stałego miejsca wykonywania działalności.

Kto musi mieć licencję?

Chodzi o licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, często określaną jako licencja na przewóz okazjonalny. Uprawnia ona wyłącznie do przewozów na terenie Polski. Nie zastępuje licencji taxi ani uprawnienia dotyczącego busów, czyli pojazdów konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

Organem właściwym jest starosta według siedziby przedsiębiorcy wpisanej do KRS. Gdy działalność prowadzi osoba fizyczna, właściwość ustala się według stałego miejsca wykonywania działalności wskazanego w CEIDG. Wniosek można złożyć w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta na prawach powiatu.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Licencja jest wydawana przedsiębiorcy, który spełnia wymóg dobrej reputacji, dysponuje pojazdami spełniającymi wymagania techniczne i zapewnia kierowców z wymaganymi uprawnieniami. Warunki dotyczą także osób zarządzających firmą oraz wszystkich osób wykonujących przewozy na jej rzecz:

• Przedsiębiorca i osoby zarządzające nie mogą być prawomocnie skazane za przestępstwa karne skarbowe ani umyślne przestępstwa związane między innymi z bezpieczeństwem w komunikacji, mieniem, obrotem gospodarczym, wiarygodnością dokumentów, środowiskiem lub warunkami pracy i płacy.
• Nie może obowiązywać prawomocny zakaz wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
• Kierowcy, w tym przedsiębiorca prowadzący pojazd osobiście, nie mogą być prawomocnie skazani za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, wolności seksualnej i obyczajności ani przestępstwa wskazane w art. 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
• Wobec kierowców nie może obowiązywać zakaz wykonywania zawodu kierowcy.
• Kierowcy muszą mieć właściwe prawo jazdy oraz aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy.
• Przedsiębiorca musi mieć tytuł prawny do dysponowania pojazdami, które spełniają wymagania techniczne. W przypadku przewozu okazjonalnego samochód powinien być wyłączną własnością przedsiębiorcy albo przedmiotem jego leasingu.

Zaświadczenia o niekaralności przedsiębiorcy wykonującego przewozy oraz kierowców powinny być wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. Brak dokumentu dotyczącego choćby jednego kierowcy może spowodować wezwanie do uzupełnienia braków.

Jak uzyskać licencję krok po kroku?

Procedura zaczyna się przed rozpoczęciem przewozów. Przygotuj dokumenty dla siebie, jeśli sam prowadzisz samochód, oraz dla każdej osoby wykonującej przewozy na rzecz przedsiębiorcy:

1. Przygotuj wniosek i załączniki. Wniosek powinien wskazywać przedsiębiorcę, dane firmy, NIP, zakres transportu, okres ważności licencji, rodzaj i liczbę pojazdów oraz liczbę potrzebnych wypisów.
2. Zbierz dokumenty potwierdzające spełnienie warunków. Dołącz oświadczenie o dobrej reputacji, zaświadczenia o niekaralności kierowców, kopie praw jazdy, orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wykaz pojazdów oraz dokumenty potwierdzające tytuł prawny do dysponowania samochodami.
3. Wnieś opłatę administracyjną. Jej wysokość zależy od okresu ważności licencji. Dołącz potwierdzenie przelewu, a w razie działania przez pełnomocnika także potwierdzenie opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
4. Złóż wniosek we właściwym urzędzie. Możesz zrobić to osobiście, listownie albo elektronicznie. Przy składaniu online dokumenty wymagające potwierdzenia zgodności z oryginałem muszą spełniać wymagania dla dokumentów elektronicznych.
5. Uzupełnij ewentualne braki. Urząd może wezwać do poprawienia wniosku lub dostarczenia brakujących dokumentów. Termin na uzupełnienie wynosi co najmniej 7 dni od doręczenia wezwania.
6. Odbierz licencję i wypisy. Jeżeli wniosek jest kompletny, organ wyda decyzję oraz wypisy przypisane do zgłoszonych pojazdów.

Sprawa powinna zostać załatwiona w ciągu miesiąca. W sprawie szczególnie skomplikowanej termin może zostać wydłużony do dwóch miesięcy, o czym urząd powinien poinformować.

Ile kosztuje licencja na przewóz osób?

Licencję wydaje się na czas oznaczony, od 2 do 50 lat. Podstawowa opłata zależy od wybranego okresu:

Za wypis z licencji dla każdego pojazdu zgłoszonego we wniosku pobiera się 1% opłaty podstawowej. Przy licencji ważnej od 2 do 15 lat oznacza to 3,20 zł za wypis, przy okresie powyżej 15 do 30 lat – 3,80 zł, a przy okresie powyżej 30 do 50 lat – 4,50 zł.

Przykładowo, licencja na 10 lat dla dwóch pojazdów kosztuje 320 zł, powiększone o 64 zł za pojazdy i 6,40 zł za dwa wypisy, czyli razem 390,40 zł. Pełnomocnictwo administracyjne podlega zwykle opłacie skarbowej w wysokości 17 zł, z ustawowymi zwolnieniami między innymi dla pełnomocnictw udzielonych małżonkowi, rodzicowi, dziecku lub rodzeństwu.

Jakie ograniczenia obowiązują przy przewozie okazjonalnym?

Licencja nie pozwala wykonywać przewozu tak, jak działa taksówka. Naruszenie zasad może prowadzić do konsekwencji administracyjnych i problemów z utrzymaniem uprawnienia. Przy przewozie okazjonalnym samochodem osobowym nie wolno:

• używać ani montować taksometru,
• umieszczać na pojeździe widocznych z zewnątrz oznaczeń identyfikujących firmę, takich jak nazwa, adres lub telefon,
• umieszczać reklam usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi,
• montować na dachu lampy ani innego urządzenia technicznego kojarzonego z taksówką.

Przed każdym przewozem należy zawrzeć z klientem bezpośrednią umowę w formie pisemnej albo elektronicznej opatrzonej kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi. Przed rozpoczęciem przejazdu trzeba też ustalić opłatę ryczałtową. Rozliczanie opłaty za taki przewóz za pomocą aplikacji mobilnej jest niedopuszczalne.

O czym pamiętać po wydaniu licencji?

Licencja jest imienna dla przedsiębiorcy. Nie można jej odstępować ani przenosić wynikających z niej praw na inną osobę. Zmiany danych zawartych we wniosku lub dokumentach trzeba zgłosić organowi, który wydał licencję, w ciągu 28 dni od dnia ich powstania. Jeżeli zmiana dotyczy danych wpisanych bezpośrednio do licencji, należy złożyć także wniosek o zmianę jej treści.

W każdym pojeździe używanym do przewozu powinien znajdować się właściwy wypis z licencji. Liczba wypisów nie może przekroczyć liczby pojazdów wskazanych we wniosku. Po zmianie składu kierowców trzeba na bieżąco zapewnić aktualne dokumenty dotyczące ich niekaralności, prawa jazdy oraz badań lekarskich i psychologicznych.

Czy licencję można przenieść na inną osobę?

Nie. Licencja na krajowy przewóz osób samochodem osobowym nie może zostać przeniesiona na osobę trzecią. Zmiana przedsiębiorcy wymaga odrębnej oceny prawnej i co do zasady złożenia własnego wniosku przez nowy podmiot.

Podstawą procedury są przede wszystkim przepisy Ustawy o transporcie drogowym, a także regulacje dotyczące opłat administracyjnych, wzorów licencji i postępowania administracyjnego.