DAP (Delivered at Place), czyli „dostarczone do miejsca”, oznacza, że sprzedający organizuje i opłaca transport do uzgodnionego punktu, ale nie musi rozładowywać towaru. Kupujący odpowiada za rozładunek, odprawę importową oraz cło i podatki importowe.
Co oznacza DAP?
Reguła DAP należy do Incoterms 2020, czyli zbioru reguł opracowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową. Można ją stosować przy transporcie drogowym, kolejowym, morskim, lotniczym oraz multimodalnym.
W DAP sprzedający dostarcza towar do wskazanego miejsca przeznaczenia. Ładunek powinien znajdować się na przybywającym środku transportu i być gotowy do wyładunku. Sprzedający nie ma obowiązku rozładowania towaru – organizacja i koszt tej czynności należą do kupującego.
Kto za co odpowiada w DAP?
Podział podstawowych obowiązków między stronami przedstawia się następująco:
| Obowiązek | Sprzedający | Kupujący |
|---|---|---|
| Transport do uzgodnionego miejsca | Organizuje i opłaca | Nie musi organizować |
| Odprawa eksportowa | Przeprowadza i opłaca | Udziela pomocy, jeśli jest potrzebna |
| Odprawa importowa | Nie przeprowadza | Przeprowadza i opłaca |
| Rozładunek | Nie ma takiego obowiązku | Organizuje i opłaca |
| Cło i podatki importowe | Nie płaci | Płaci |
Kiedy przechodzi ryzyko i jak dzielą się koszty?
Ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru przechodzi na kupującego wtedy, gdy przesyłka dotrze do uzgodnionego miejsca i zostanie pozostawiona do jego dyspozycji na środku transportu, gotowa do rozładunku. Nie chodzi więc o moment zakończenia wyładunku, lecz o chwilę podstawienia towaru w ustalonym punkcie.
Do tego momentu sprzedający ponosi ryzyko związane z przewozem oraz koszty dostarczenia towaru. Po dostawie kupujący odpowiada za rozładunek, dalsze czynności logistyczne i ewentualne szkody powstałe podczas wyładunku. Jeżeli samochód przyjedzie pod magazyn, a towar zostanie uszkodzony przy zdejmowaniu z pojazdu, ryzyko co do zasady obciąża kupującego.
Reguła DAP nie nakłada na sprzedającego obowiązku wykupienia ubezpieczenia. Strony mogą jednak uzgodnić polisę dodatkową. Jeżeli umowa przewozu przewiduje opłatę za wyładunek po stronie sprzedającego, ten koszt może być przez niego ponoszony, ale nie zmienia to ogólnej zasady, że DAP nie nakłada na niego obowiązku organizacji rozładunku.
Jak przebiega dostawa DAP krok po kroku?
Typowy przebieg transakcji na warunkach DAP wygląda następująco:
- Strony ustalają towar, termin oraz dokładne miejsce dostawy.
- Sprzedający przygotowuje, pakuje i oznakowuje towar, a następnie organizuje transport.
- Sprzedający przeprowadza odprawę eksportową i przekazuje wymagane dokumenty.
- Towar dociera do uzgodnionego punktu na przybywającym środku transportu.
- Kupujący organizuje rozładunek, odprawę importową oraz zapłatę należności celnych i podatków.
DAP a DDP – jaka jest różnica?
Najważniejsza różnica dotyczy importu. Przy DAP sprzedający dostarcza towar do miejsca przeznaczenia, ale kupujący przeprowadza odprawę importową i płaci cło oraz podatki. Przy DDP (Delivered Duty Paid) te obowiązki przejmuje sprzedający.
Jeżeli kupujący nie chce zajmować się formalnościami importowymi, powinien rozważyć DDP zamiast DAP. Trzeba jednak wcześniej sprawdzić, czy sprzedający może legalnie przeprowadzić import w kraju przeznaczenia i spełnić lokalne wymogi.
Na co uważać przy ustalaniu warunków DAP?
Najczęstsze problemy wynikają nie z samej reguły, lecz z nieprecyzyjnego zapisu w umowie. Przedsiębiorcy powinni zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- Dokładny punkt dostawy – zapis „DAP Warszawa” może być niewystarczający. Lepiej wskazać konkretny adres, na przykład „DAP, ul. Magazynowa 1, Warszawa, Polska”.
- Organizacja rozładunku – kupujący powinien wcześniej zapewnić personel, rampę lub sprzęt potrzebny do wyładunku.
- Odprawa importowa – brak przygotowanych dokumentów może zatrzymać towar w porcie, na granicy lub w terminalu i wygenerować koszty postoju albo magazynowania.
- Ubezpieczenie – nie jest obowiązkowe w DAP, ale może ograniczyć skutki finansowe uszkodzenia lub utraty towaru w transporcie.
- Wymogi dotyczące towaru – przy produktach wymagających pozwoleń, certyfikatów lub kontroli importowej warto wcześniej ustalić zakres pomocy sprzedającego.
Dobrze zapisany warunek powinien wskazywać regułę, miejsce oraz wersję zasad, na przykład: DAP, ul. Magazynowa 1, Warszawa, Polska, Incoterms 2020. Dzięki temu łatwiej ustalić, gdzie kończy się odpowiedzialność sprzedającego i od którego momentu koszty oraz ryzyko ponosi kupujący.
DAP oznacza więc dostawę do uzgodnionego miejsca bez rozładunku po stronie sprzedającego. To rozwiązanie dla kupującego, który chce zlecić przewóz sprzedawcy, ale może samodzielnie obsłużyć import, cło, podatki i wyładunek.
