Licencja na przewóz zwierząt jest potrzebna przede wszystkim przy komercyjnym transporcie żywych zwierząt kręgowych. Dokument ma charakter imienny i dotyczy kierowcy albo konwojenta, czyli osoby sprawującej opiekę nad zwierzętami. Przy przewozie na użytek własny, na odległość nie większą niż 65 km, licencja co do zasady nie jest wymagana.
Kto musi mieć licencję na przewóz zwierząt?
Podstawą wymagań jest Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005 dotyczące ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań. Licencja konwojenta zwierząt potwierdza kwalifikacje osoby, która uczestniczy w transporcie i odpowiada za dobrostan przewożonych zwierząt.
Trzeba odróżnić dwa dokumenty. Licencja konwojenta jest uprawnieniem konkretnej osoby, natomiast zezwolenie na działalność przewoźnika otrzymuje firma albo inny podmiot organizujący transport. W pojeździe nie zawsze musi znajdować się kierowca z licencją. Wystarczy obecność innej osoby uczestniczącej w przewozie, która posiada wymagane uprawnienie.
Transport komercyjny a użytek własny
Transport komercyjny obejmuje nie tylko przewóz wykonywany za bezpośrednią opłatą. Może chodzić także o działalność, która pośrednio prowadzi do osiągnięcia korzyści finansowej. Dlatego wątpliwości pojawiają się przy przewozie zwierząt na wystawy, pokazy, konkursy i zawody. Taki transport może zostać uznany za komercyjny, nawet jeśli za konkretny przejazd nie pobrano wynagrodzenia.
„Użytek własny” nie oznacza więc każdego przewozu nieodpłatnego. W razie kontroli to osoba organizująca transport powinna wykazać, że przejazd rzeczywiście ma charakter niekomercyjny. Pomocne mogą być dokumenty potwierdzające cel podróży, miejsce wyjazdu i miejsce docelowe.
| Typ transportu | Wymagana licencja konwojenta | Wymagane zezwolenie przewoźnika | Główne ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Transport komercyjny | Tak | Tak | Dotyczy przewozów bezpośrednio lub pośrednio związanych z korzyścią finansową, w tym wielu przewozów na zawody i wystawy. |
| Użytek własny do 65 km | Co do zasady nie | Nie | Odległość liczy się od miejsca wyjazdu do miejsca przeznaczenia. Trzeba móc potwierdzić niekomercyjny cel przewozu. |
| Użytek własny powyżej 65 km | Wymagania zależą od charakteru przewozu | Mogą być wymagane | Sam brak opłaty nie przesądza o zastosowaniu zwolnienia. Szczególne wyjątki mogą dotyczyć między innymi transportu do lekarza weterynarii lub przewozu rolniczego. |
Przykładowo przewóz własnego konia własnym pojazdem w celach rekreacyjnych może mieścić się w ramach użytku własnego. Jeżeli jednak przewozisz konia innej osoby, korzystasz z pożyczonego pojazdu albo jedziesz na zawody, charakter transportu może zostać oceniony inaczej.
Jak uzyskać licencję na przewóz zwierząt?
Procedura obejmuje szkolenie, egzamin oraz złożenie wniosku do właściwego organu Inspekcji Weterynaryjnej. Poszczególne kroki wyglądają następująco:
- Wybierz kurs na przewóz zwierząt – szkolenie obejmuje między innymi przepisy dotyczące dobrostanu, planowanie trasy, dokumentację, zasady załadunku i rozładunku, ocenę zdolności zwierząt do transportu oraz reagowanie na urazy.
- Przystąp do egzaminu – kurs kończy się egzaminem przed komisją działającą na zasadach określonych w przepisach. Pozytywny wynik potwierdza przygotowanie do wykonywania czynności związanych z transportem.
- Złóż wniosek do Powiatowego Lekarza Weterynarii – do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie szkolenia i zdanie egzaminu. Po zakończeniu procedury administracyjnej wydawana jest imienna licencja konwojenta zwierząt.
Licencja jest wydawana bezterminowo, choć podczas wykonywania transportu trzeba nadal przestrzegać aktualnych wymagań dotyczących ochrony zwierząt. Samo ukończenie kursu nie zastępuje dokumentu wydanego przez właściwy organ.
Jakie dokumenty mieć przy sobie podczas kontroli?
Zakres dokumentacji zależy od gatunku zwierząt, celu przewozu, trasy i czasu podróży. Przy kontroli mogą być potrzebne:
- licencja konwojenta zwierząt osoby uczestniczącej w przewozie
- paszporty lub inne dokumenty identyfikacyjne zwierząt, na przykład dla koni i bydła
- świadectwa zdrowia, jeśli są wymagane dla danego przewozu
- dokumenty przewozowe oraz dokumenty potwierdzające cel i miejsce transportu
W przypadku przewozu na użytek własny warto mieć także dowody potwierdzające niekomercyjny charakter podróży. Brak takich informacji może utrudnić wykazanie, że zastosowanie zwolnienia było uzasadnione.
Co grozi za brak wymaganych uprawnień?
Brak licencji lub zezwolenia, gdy dokumenty są wymagane, może skutkować sankcjami administracyjnymi i finansowymi podczas kontroli Inspekcji Transportu Drogowego albo Inspekcji Weterynaryjnej. Jeżeli sposób transportu narusza dobrostan zwierząt, w grę może wchodzić także odpowiedzialność na podstawie ustawy o ochronie zwierząt.
Przed wyjazdem trzeba więc ustalić nie tylko gatunek zwierząt i trasę, lecz także cel przewozu, podmiot organizujący transport oraz osobę odpowiedzialną za opiekę. Przy transporcie komercyjnym najbezpieczniej przygotować zarówno zezwolenie przewoźnika, jak i bezterminową licencję konwojenta.
